ตอบข้อสงสัย มือใหม่หัด ” ภาวนา “

0
1690
ภาวนา

ตอบข้อสงสัย มือใหม่หัด ” ภาวนา “

การ ภาวนา แปลตรงตัวว่า การฝึกจิตหรือการฝึกจิตใจให้สงบ การฝึกสมาธิภาวนานี้เรามักเข้าใจว่าเป็นของชาวพุทธ แต่นั่นเป็นความเข้าใจที่ผิด เพราะว่าพระพุทธเจ้าทรงค้นพบสัจธรรมที่มีอยู่ในโลกก่อนการมาถึงของพระองค์ ความจริงมีอยู่แล้วเหมือนกับความจริงทางวิทยาศาสตร์ทั้งหลาย

พระอาจารย์ชานนท์ ชยนนฺโท เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญธรรม จังหวัดชลบุรี ให้คำอธิบายคำถามต่างๆเหล่านี้ว่า

ถาม: เหตุใดการภาวนาจึงถือเป็นบุญใหญ่ในพระพุทธศาสนา

ตอบ: การภาวนาถือเป็นบุญใหญ่ในพระพุทธศาสนา เพราะบุญจากการทำทาน รักษาศีลให้แค่สบายกายเท่านั้น แต่บุญจากการภาวนานั้นสามารถดับทุกข์ของใจได้และยังช่วยให้พ้นจากทุกข์ทั้งหลายทั้งปวง เพราะเมื่อถึงที่สุดแล้วจะดับภพ ดับชาติ ดับชรา ดับมรณะได้จึงถือว่าเป็นยอดแห่งบุญ

ถาม: เหตุใดผู้ป่วยโรคร้ายแรงบางราย เมื่อฝึกทำสมาธิแล้วจึงหายจากโรคเหล่านั้นได้

ตอบ: สาเหตุของโรคร้ายแรงต่างๆ ในปัจจุบันส่วนใหญ่มาจากความเครียด ซึ่งมีผลให้ธาตุทั้งสี่ในร่างกายมีการทำงานที่แปรปรวนผิดปกติ การฝึกสมาธิทำให้ใจสงบ ไม่ฟุ้งซ่านเป็นการปรับสมดุลของธาตุ ผู้ที่ป่วยอยู่ก็จะมีโอกาสดีขึ้นหรือหายจากโรค เพราะอาศัยความสงบของสมาธิบำบัดรักษา เรียกว่าธรรมโอสถ

ถาม: การเห็นความคิดตัวเองว่า กำลังคิดเรื่องอะไรอยู่ พอเห็นแล้วความคิดนั้นก็หายไป สิ่งนี้คือหนึ่งในการทำวิปัสสนาหรือไม่

ตอบ: ยังไม่ใช่ทีเดียว เพราะวิปัสสนานั้นต้องประกอบไปด้วยองค์ของสติปัฏฐานสี่ คือ กาย เวทนา จิต ธรรม

  1. พิจารณากายโดยความเป็นธาตุทั้งสี่ คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม เมื่อเห็นความจริงและยอมรับความจริงก็จะสลายความเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขาได้
  2. พิจารณาเวทนา เห็นว่าความสุข ความทุกข์มีได้เพราะกาย เมื่อกายเป็นเพียงแค่ธาตุธรรมชาติ ฉะนั้นเวทนาจึงเป็นเพียงปรากฏการณ์ธรรมชาติเช่นกัน เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป เวทนานี้จึงไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา
  3. พิจารณาจิต เห็นอาการผ่องแผ้ว เศร้าหมองว่าเป็นผลมาจากเวทนาสุขและเวทนาทุกข์ ฉะนั้นเมื่อเวทนาเป็นเพียงปรากฏการณ์ธรรมชาติ จิตที่เศร้าหมอง ผ่องแผ้วก็จึงเป็นเพียงเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไปเช่นกัน จิตนี้จึงไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา
  4. พิจารณาธรรม เห็นว่าสภาวธรรมที่เป็นกุศลและอกุศลเกิดขึ้นได้เพราะจิตมีอาการผ่องแผ้วและเศร้าหมองอันสืบเนื่องมาจากสุขเวทนาและทุกขเวทนา เมื่ออาการของจิตและเวทนาเป็นเพียงเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ สภาวธรรมที่เป็นกุศลและอกุศลก็จึงเป็นเพียงปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไปเช่นกัน ธรรมนี้จึงไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา

ถาม: คนที่สมาธิสั้นมากๆ ควรทำสมาธิด้วยรูปแบบใด

ตอบ: อานาปานสติคือการฝึกรู้ลมเข้ารู้ลมออก เป็นสมาธิที่มีความเหมาะสมใช้ได้กับทุกๆ คนและทุกๆ จริต

ถาม: มือใหม่ที่เพิ่งฝึกปฏิบัติ ควรเริ่มฝึกสมถะหรือควรฝึกวิปัสสนาก่อน

ตอบ: ต้องฝึกสมถะก่อน เบื้องต้นใช้อานาปานสติจนใจเริ่มสงบ เพื่อให้มีกำลังในการพิจารณา แต่การทำความสงบในที่นี้ไม่จำเป็นต้องเข้าสมาธิลึก ผู้ปฏิบัติใหม่จึงสามารถพิจารณาได้เช่นกัน เพราะพอใจเริ่มสงบแล้วก็ให้ยกกายขึ้นมาพิจารณาให้เห็นกายเป็นธาตุทั้งสี่ คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม พิจารณาจนใจยอมรับความจริงของกาย จากนั้นจึงพิจารณาเวทนา จิต และธรรมเป็นลำดับๆ เรียกว่าวิปัสสนา

คลิกเลข 2 ด้านล่าง เพื่ออ่านหน้าถัดไป

ความเห็น